Allerji, vücut normalde zararsız olan maddelere karşı anormal ve zararlı bağışıklık sistemi cevapları vermesidir...
Allerji vucudumuzun bağışıklık sisteminin çevremizde bulunan ve zararlı olmayan bazı maddelere karşı, ki bunlara allerjen denir....
Vücudumuzu hastalıklardan koruyan bağışıklık sistemi bazı kişilerde, normalde zararlı olmayan maddelere karşı da reaksiyon gösterebilir.
Atopik yani "allerjik bünyeye sahip" kişilerde, allerjenlerle bağışıklık sisteminin tekrarlayan karşılaşmaları sonucunda, allerjenlere karşı IgE tipinde antikorlar oluşur.....
Burunun inflamasyonu dediğimiz iltihabını içeren hastalığı tarif etmede kullanılır. Burun akıntısı, hapşırma ve günde en az 1 saat devam eden burun tıkanmasıyla kendi belli etmektedir.....
“Çocuklarda atopik dermatit”, çocukluk çağı egzeması diye de adlandırılan alerjik deri hastalığıdır. Bu egzema erişkinlerden tamamen farklıdır. Çocukların % 0.5-3' ünde görülen bu rahatsızlık için en yüksek risk anne başta olmak üzere ailede alerjik hastalık olmasıdır. Çocuklarda atopik dermatitin en önemli özelliği bu hastalığın bulgularının sadece deri ile sınırlı olmaması, astım ve alerjik rinit (bahar alerjisi) diğer alerjik hastalıklar için yatkınlık ....
Astımlı hasta egzersiz ve spor yaparken karşımıza çıkabilecek durumlar ve sorunlar hakkında soru cevap şeklinde sizi bilgilendirmeyi amaçlıyor.....
Astımda normal sağlıklı çocuklara yapılan tüm aşılar yapılmalıdır. Bu yapılması gereken aşılar dışında grip aşısı ve pnömokok aşısı (Artık sağlık ocaklarında her sağlıklı çocuğa yapılıyor ve her astımlı hasta için de gerekmiyor) hakkında bilgiler burada verilmiştir....
Anneler çocuklarınızı özellikle ilk 6ay anne sütü ile besleyin. İnek sütünü 1 yaşından önce vermeyiniz. Gereksiz antibiyotik vermeyiniz. Bol su için. İdrarınız koyu ise yeteri kadar su içmiyorsunuz demektir. Kaynak sularını tercih edin.
Taze sebze ve meyva tüketimine küçük yaştan itibaren önem veriniz. Meyvalardan özellikle elma astımı önlemede etkili olabilir. Taze sıkılmış meyva suları kullanılabilir.....
Bronş dediğimiz büyük havayollarının iltihabıdır. Çocuklarda erişkine göre oldukça nadirdir. Akut ve kronik olmak üzere ikiye ayrılır. Akut bronşitte etken sıklıkla virüslerdir. Ayrıca bakteriyel enfeksiyonlar, pasif sigara içiciliği ve mide içeriğinin akciğerlere kaçması denilen reflü de akut bronşite neden olabilir.....
Çocukluk çağında en sık görülen hastalıklar solunum yolu enfeksiyonladır. Çocuklarda solunum yolu denince burun ucundan akciğerlerin en küçük hava keseciklerin ekadar olan bölüm anlaşılır. Bu nedenle bu hattaki burun, boğaz, sinüsler, orta kulak, gırtlak (larinks), bronş, bronşit, akciğer dokusu ve zarlarının iltihapları SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU içine girer....
Astım gelişiminde rol oynadığı kesin kanıtlanmış ve kanıtlanmamış birçok faktörden söz edilmektedir. Bunlar arasında etkisi en net belirlenmiş olan genetik yatkınlıktır. Ailesinde astım öyküsü olan çocuklarda astım riski daha yüksektir. Erkek cinsiyet de astıma yatkınlığı arttırmaktadır. Obesite (fazla kiloluluk) hava yolunun işlevlerini etkileyerek astım riskini arttırmaktadır...
Çocuklarda astım gelişimini önceden belirleyebilecek maalesefki kesin bir bulgu ve bilgi yoktur. Ancak risk faktörleri göz önünde tutularak kalitatif bir risk ön görüsü yapılabilir. Bu risk fakötlerinden en önemlisi...
Çocukların en sık çocuk doktoruna başvuru nedeni ateş yüksekliği ve öksürüktür. En sık ateş yüksekliği nedeni ise de üst solunum yolu enfeksiyonu dediğimiz nezle, grip, farenjit, bedemcik iltihabı (tonsillit) gibi hastalıklardır. Bu hastalıklarda solunum yolunun üst kısmı yani akciğerle devam eden hava yolunun başlangıcını ilgilendirmektedir....
Ölçülü doz inhalerin kullanımı dikkat, el ve solunum koordinasyonu gerektirir.Ancak her hastada bu şartları sağlamak mümkün olmaz. bu nedenle ÖDİ kullanımını kolaylaştırmak ve bir kerede akciğerlere daha fazla ilaç ulaştırılmasını sağlamak amacıyla hazne adı verilen ara bağlantı parçası..
Bazı mekanlarda aşırı nem olabileceği gibi bazı mekanlarda da aşırı kuru hava olabilir, özellikle kış aylarında kaloriferli evlerde ve yaz aylarında klimalı ortamlarda. İnsanlar için ideal nem oranı %45 ile %50 arasındadır. Havanın kuru olması bizleri ve özellikle bebekleri enfeksiyonlara karşı açık tutar, burun ve boğaz bölgemizi kurutur, gözlerde yanmaya ve dudaklarda çatlamaya yol açar, toz oluşumu hızla olur ve buna bağlı olarak alerjisi olanları daha fazla etkiler...
Çocuklarda hava yollarının (Bronş, akciğer içindeki hava keselerinin) çeşitli nedenlerle inflamasyon denilen olaylarla koruyucu mukaza tabakasının hasarlanmasına ve gözenekler oluşmasına neden olmaktadır. Bunun sonucu hava yollarında aşırı bir hassasiyet gelişmekte ve sık sık öksürük, hışıltı, nefes daralması şikayetlerinin ortaya çıkmasıyla sonuçlanan bir hastalıktır...
Astım kelimesini bazı doktorlar kullanmaktan kaçınmaktadır. Bu nedenle astım yerine spastik bronşit, alerjik bronşit, reaktif hava yolu hastalığı, bronşit kelimelerini kullanmaktadırlar. Aslında hepsi aynı anlama gelmektedir. ..
Sık tekrarlayan öksürük, hışıltı (Hırıltı) ve nefes sıkışması astımın en önemli belirtileridir. Oyun oynadıktan sonra, koştuktan sonra, egzersiz yaptıktan sonra nefes sıkışması, hışıltı veya öksürük olması da astımın ö nemli bir belirtisidir.
Astımlı çocukların akciğerleri çok hassas olduğu için çok sık hasta olmakta ve sıklıkla gereksiz antibiotik kullanmaktadırlar..
Öncelikle nefes darlığı, hışıltışı solunum, öksürük ve göğüste sıkışma gibi astım belirtileri olmalıdır. Ailesinde astım, egzema, ilaç alerjisi, alerjik nezle gibi herhangi bir alerjik..
Alerjik hastalıklar anne-babadan gelen genetik yatkınlıkla bağışıklık sistemimizin çevredeki bir alerjene karşı normalde verilmeyen bir yanıtı abartılı olarak vermesi ve bunun sonucunda bu vücudun bundan zarar görmesidir. Eğer bu doku bronş ise astım, burun ise saman nezlesi, göz ise göz alerjisi, barsaklar ise besin alerjisi gelişir...
Allerjik hastalıkların tedavisi mümkündür. Ancak belli kurallar dahilinde çocuğun allerjik hastalık açısından yönetimini planlarsanız mümkündür. Bir kere bu bağlamda aile ve çocuk alerji uzmanı arasında mutabakata sağlanmalıdır: Tedavide ilaç + çevresel önlemler + izlem aynı öneme sahiptir...
Astım Tedavisi hakkında birçok bilgiyi burada bulabilirsiniz. Bu tedaviler ancak bu konuda uzman hekimlerince verilmelidir. Burada yazılanlara göre kendi kendinize tedavi uygulamanız uygun değildir. Buradaki bilgiler doktorunuz tarafından verilen ilaçların etkileri ve niçin verildiğini anlamanız için yazılmıştır...
Bu bölümde Astım tedavisinde ve hastalığoın seyri esnasında karşımıza çıkacak birçok özel durum da neler yapılacağı hakkında kısa bilgiler bulabilirsiniz...
Astım tedavisinde temel ajanlar inhale (nefes yolu ile) verilen ilaçlardır.
Çocuklarda bu tedavinin uygun kullanımı başarıyı belirler.
Erişkin hastalardaki gibi derin nefes alma manevrasını yapamayacak olan çocuklara inhale tedavi verebilmek amacı ile aracı cihazlar gerekir. Bu cihazlar ya bir aerokamera ya da bir nebülizatör olabilir.
Astım tedavisinde temel ajanlar inhale (nefes yolu ile) verilen ilaçlardır.
Çocuklarda bu tedavinin uygun kullanımı başarıyı belirler.
Erişkin hastalardaki gibi derin nefes alma manevrasını yapamayacak olan çocuklara inhale tedavi verebilmek amacı ile aracı cihazlar gerekir. Bu cihazlar ya bir aerokamera ya da bir nebülizatör olabilir..
Astım hava yolunun kronik (müzmin) yangısal (iltihabi) bozukluğu olarak tanımlanabilir. Bu kronik yangı, özellikle gece ve erken sabah saatlerinde yineleyen hışıltı, nefes darlığı ve öksürük ile kendini gösteren bir hava yolu duyarlılığına neden olur. Bu ataklar sırasında genelde değişken olan ve kendiliğinden ya da tedavi ile düzelen hava yolu obstrüksiyonu vardır...

Egzersize bağlı astım nedir?
Egzersize bağlı astım (EBA) egzersize başladıktan genellikle 2-10 dakika içinde gelişen, 10-15 dakika içinde maksimuma ulaşan ve 30-60 dakika içinde kendiliğinden düzelebilen öksürük, nefes darlığı, göğüste sıkışma ve hışıltı gibi semptomlarla kendini gösteren klinik bir durumdur.
Egzersiz astımı belirtilerini nasıl ortaya çıkarır?
Egzersiz astımlı çocukların çoğunda astım belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olan tetikleyicidir. Astımın tek belirtisi egzersizle ortaya çıkan nefes sıkışması veya öksürük olabilmektedir ve buda egzersize bağlı astım denilmektedir. Egzersiz yapılmasıyla akciğerdeki havayollarında sıvı kaybı veya ısı değişimi sonucu akciğerlerde sıkışmaya neden olmaktadır.
Egzersize bağlı astımı düşündüren belirtiler nelerdir?
- Egzersiz sonrası ortaya çıkan nefes sıkışması ve öksürük başlaması,
- Belirtilerin b2 agonistlerin inhalasyonu ile hızla düzelmesi
- Egzersiz öncesi b2 agonist verilmesiyle belirtilerin önlenebilmesi gibi durumlarda egzersize bağlı astım düşünülmelidir.
Egzersizden ne kadar süre sonra belirtleri görülür?
Egzersize bağlı nefes sıkışması veya öksürük, tipik olarak egzersiz bittikten 5-10 dakika sonra başlar (Nadiren egzersiz sırasında başlar).
Refrakter dönem nedir?
Eğer kişi yakınmaları geçtikten sonra egzersize devam etmek isterse, ikince kez yapılan egzersizde daha az yoğun yakınmalar ortaya çıkmaktadır. Bu dönem farklı araştırıcılara göre 40 dakika ile 3 saat arasında değişmektedir. Bunun nedeni egzersiz sırasında vücudumuzda oluşan bazı maddelerin akciğerlerde koruyucu etki yapmasıdır.
Egzersize bağlı astımın teşhisi nasıl konur?
Egzersiz sonrası astım belirtileri varsa egzersiz testi ile teşhis konulabilmektedir.
Egzersiz yapılan ortamın havasının ısısı önemli midir?
Her türlü iklim koşulunda ortaya çıkabilmekle birlikte kur veya soğuk havada egzersiz yapılması daha çok tetikleme yapmaktadır. Sıcak ve nemli iklimlerde yapılan egzersiz daha az nefes sıkışması yapmaktadır.
Astımlı çocuk egzersiz yapmalı mı?
Düzenli yapılan egzersiz sağlıklı gelişime neden olacağı için egzersizden tamamen vazgeçilmesi doğru değildir. Astımlı çocuk uygun tedavi sonrasında günlük yaşamını diğer çocuklardan farksız bir şekilde sürdürebilmektedir. Ayrıca yeterince fiziksel aktivite yapılmaması da astım gelişmesine neden olmaktadır. Sonuç olarak, astım kontrol altında tutulduğu takdirde çocuğun spor yapması tavsiye edilmektedir.
Egzersiz yaparken nefes sıkışması oluyorsa hangi ilaçlar kullanılabilir?
İnhale kısa etkili ß2 agonistler (Ventolin, bricanyl gibi) ilk tercih edilecek ilaçlardır. Etkisi hızlı başlar.5 dakika içinde başlar ve 2 saate kadar sürer. Egzersizden yaklaşık 30 dakika önce 2-4 paff verildiğinde, hastaların %90’ında astım semptomlarını önler. Egzersiz sonrası ortaya çıkan semptomları engellemek için de kullanılabilmektedir. Gün içinde sık kullanım gereken hastalarda uyum sorununu kaldırmak için tek doz uzun etkili B2 agonistler (salmetorol ve formeterol) kullanılabilmektedir.
Uzun süreli tedavide hangi tedaviler kullanılmalıdır?
İnhale kortikosteroidler (fliksotide, pulmicort gibi) kronik astımı olan hastalar için esas tedavidir. Bu ilaçlar, hava yolunun egzersiz dahil çeşitli uyaranlara yanıtlılığını azaltmaktadır. Tek doz montelukast alımı (Zespira, notta, singulair gibi), egzersizle indüklenen bronkospazma karşı önemli düzeyde koruma sağlamaktadır.
Profosyonel astımlı sporcular ilaç kullanırken nelere dikkat etmelidir?
Profosyonel sporcularda dikkat edilmesi gereken bir konu da tedavide kullanılan ilaçların bazılarının spor organizasyonunca yasaklanmasıdır. Kısa etkili salbutomol, tebutalinin inhaler formları serbestlen ağızdan kullanılan formları ve uzun etkili olan B2 agonistlerin kullanılması yasaktır. İnhale steroidler dışında tüm kortikosteroidlerin kullanılması yasaktır. Tek başına antihistaminikler kullanılabilir. Kullanılabilen ilaçlar da takım doktoru veya göğüs hastalıkları doktoru tarafından astımı belgelenen sporculara izin verilmektedir. Her yıl kullanılmasına izin verilmeyen ilaçlar listesi değişebileceği için güncel listelere başvurulmalıdır.
Sportif Performans Engellenmemelidir!
Eğer semptomlar farmakolojik olmayan yöntemlerle ve uygun profilaktik ilaçlarla iyi kontrol edilebiliyorsa, egzersizle indüklenen bronkospazm egzersiz performansını sınırlamaz.
1984 Los Angeles Yaz Olimpiyat oyunlarına katılan 597 Amerikalı sporcudan 67’sinde egzersizle indüklenen bronkospazm saptandığı ve bu 67 sporcunun 41’inin (15’i altın ve 21’i gümüş) madalya kazandığı unutulmamalıdır.
Hangi sporları tavsiye ediyorsunuz?
Özellikle önerilen spor dalı yüzmedir. Nemli ortamda yapılan egzersiz bronş spazmını provoke etmez. Yüzme sırasında su altında nefes verme ve su üstünde nefes alma işlemi yapıldığından bir nevi solunum egzersizi yapılmaktadır.
Astımlılarda dalgıçlık önerilmez. Basketbol, bisiklet, uzun mesafe koşusu, futbol, kayak, buz hokeyi, buz pateni yüksek riskli sporlar olarak kabul edilir. Tenis, voleybol, güreş, halter, kısa mesafe koşusu ve skuaş ise düşük riskli sporlardır.
Spor seçiminde astımlı çocuğun astımının şiddeti, kontrol altında olup olmaması, tedavi altında akciğer kapasitesi ve çocuğun tercihi önemli rol oynamalıdır.
Astımlı çocuk egzersiz yaparken nelere dikkat etmelidir?
Soğuk ve kuru havada egzersiz yapmaktan kaçınılmalıdır. Kışın hastalara kapalı yerde egzersiz yapmaları veya soludukları havayı ısıtmak ve nemlendirmek için ağız ve burunlarını bir atkı veya soluma maskesi ile örtmeleri tavsiye edilmektedir.
Astımlı sporcular burundan solunum yapmayı alışkanlık haline getirmelidirler. Böylece solunan havanın ısınması ve allerjen maddelerden süzülmesi sağlanmaktadır.
Ağır egzersizden önce, refrakter dönemi başlatabileceği için uygun ısınma egzersizi önerilir. Uzun süreli ısınma egzersizleri kısa süreli ısınma egzersizlerine göre daha yararlıdır. 15-30 dakikalık ısınmanın ardından 15 dakika ara verilip sonra egzersizin yapılması en idealidir.
Egzersizi aniden bırakmak yerine yavaş yavaş bırakmak, egzersizle indüklenen bronkospazmın şiddetini azaltabilir. Çünkü hava yolunun yeniden ısınmasını yavaşlatır ve sonuçtaki vasküler dilatasyon ve ödemi hafifletir.
Solunum yolları infeksiyonları sırasında egzersiz programlarına ara verilmelidir veya hafifletilmelidir. Polen mevsiminde duyarlı kişiler, polenin havadaki yoğunluğuna göre spor programlarını düzenlemelidir.
Yüzücülerin klor ve klor ürünlerine fazla maruz kalmasıyla astım belirtileri tetiklenebileceği için uzun süre klorlu havuzda yüzülmemesine de dikkat edilmelidir. Gözlerin klordan korunması için yüzücü gözlüğü kullanılmalıdır. .
Egzersizin astıma faydası var mıdır?
Astım tedavisinin en önemli hedeflerinden biri hastanın istediği aktiviteyi yapmasıdır. Ayrıca düzenli egzersiz astım tedavisinin bir parçasıdır. Düzenli spor yapan çocukların akciğer kapasiteleri gelişmektedir. Sadece çok ağır egzersizlerden kaçınılmalıdır. Bu sebeplerden dolayı spor yapmaktan kaçınılmamalıdır. Spor ayrıca sosyal gelişim için de çok önemlidir.
Ne sıklıkta egzersiz yapılmalıdır?
Egzersizlerin haftada 3-5 kez, 30-60 dk’lık programlar halinde yapılması uygundur. İleri derecede astımlı ve egzersize aşırı tepki veren hastaların egzersiz öncesi ilaç almaları gerekir. Egzersiz eğitimi ile egzersiz kapasitesi artırılabilmektedir.
Uzm. Dr. Adnan AYDOĞDU
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı